The Notes

1. Kịch Bản “Làn Sóng Xanh” (Blue Wave) Và Sự Thay Đổi Quyền Lực Tại Quốc Hội

Nếu kịch bản “Làn sóng xanh” diễn ra trong kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2026, Đảng Dân chủ sẽ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đây là một hiện tượng thường gặp trong lịch sử chính trị Mỹ khi đảng của Tổng thống đương nhiệm thường thất thế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

• Tại Hạ viện: Việc Đảng Dân chủ nắm đa số ghế sẽ lập tức chuyển giao vị trí Chủ tịch Hạ viện (Speaker of the House) cho đại diện Dân chủ. Quyền kiểm soát các Ủy ban quan trọng (như Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Giám sát) sẽ thuộc về phe Dân chủ, mở đường cho hàng loạt các cuộc điều tra liên quan đến chính quyền.
• Tại Thượng viện: Mặc dù bản đồ Thượng viện năm 2026 rất thách thức đối với Dân chủ, nếu họ giành được đa số (từ 51 ghế trở lên), việc phê chuẩn các thẩm phán liên bang, các vị trí nhân sự trong bộ máy hành pháp cũng như việc thông qua ngân sách của Tổng thống Donald Trump sẽ bị đình trệ nghiêm trọng.

2. Bối Cảnh Khủng Hoảng Chính Trị & Giả Thuyết Quyền Lực

Trong kịch bản giả định về sự hỗn loạn và sức ép khiến Tổng thống Donald Trump rời sở làm trước khi hết nhiệm kỳ:

• Sức ép từ Quốc hội: Với việc phe Dân chủ nắm cả hai viện, các tiến trình luận tội (Impeachment) tại Hạ viện hoàn toàn có thể được kích hoạt. Tuy nhiên, theo Hiến pháp Mỹ, để kết tội và bãi nhiệm một Tổng thống tại Thượng viện cần phải có đa số 2/3 tổng số Thượng nghị sĩ (67 phiếu). Nếu phe Dân chủ chỉ nắm đa số tối thiểu (51–53 ghế), việc bãi nhiệm thực tế vẫn rất khó xảy ra nếu không có sự ủng hộ từ một bộ phận đáng kể Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa.
• Kịch bản Từ chức & Kế vị: Nếu áp lực chính trị, xã hội hoặc lý do sức khỏe dẫn đến việc Tổng thống từ chức, theo Tu chính án thứ 25, Phó Tổng thống JD Vance sẽ ngay lập tức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống thứ 48 của Hoa Kỳ.
• Quyền Lệnh ân xá (Presidential Pardon):
  • Theo Điều II, Mục 2 của Hiến pháp Hoa Kỳ, Tổng thống có quyền ban hành lệnh ân xá cho các tội danh cấp liên bang (Federal offenses).
  • Nếu Tổng thống JD Vance ban hành lệnh ân xá cho ông Donald Trump, điều này có tiền lệ lịch sử rõ ràng: Năm 1974, Tổng thống Gerald Ford đã ban hành lệnh ân xá toàn bộ cho cựu Tổng thống Richard Nixon sau khi ông Nixon từ chức vì bê bối Watergate.

3. Khủng hoảng chính trị có đồng nghĩa khủng hoảng kinh tế?

Không nhất thiết. Một giai đoạn đối đầu gay gắt giữa Quốc hội và Nhà Trắng có thể tạo ra bất định về ngân sách, chính sách và hoạt động chính phủ. Nhưng tác động lên thị trường chứng khoán, doanh nghiệp và nền kinh tế còn phụ thuộc vào lãi suất, việc làm, lợi nhuận doanh nghiệp và nhiều yếu tố khác.

Kết luận: Trong kịch bản Đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện sau bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, sức ép giám sát và chính trị đối với chính quyền Trump có thể gia tăng. Tuy nhiên, từ sức ép chính trị đến luận tội, bãi nhiệm, từ chức và ân xá là những bước riêng biệt, mỗi bước có điều kiện pháp lý hoặc quyết định chính trị khác nhau.

Điều đáng theo dõi không chỉ là đảng nào kiểm soát Quốc hội, mà còn là khả năng hợp tác giữa hai đảng, các cuộc điều tra có căn cứ, và cách các thể chế Hoa Kỳ xử lý xung đột quyền lực.